Inburgering A2 of B1: welk niveau moet jij halen?

Moet je voor je inburgering A2 of B1 halen? Dat hangt vooral af van de wet die voor jou geldt. Wil je naturaliseren of een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd aanvragen, dan is er nog een aparte eis. In deze gids lees je welk niveau bij jouw situatie hoort en hoe je dat zeker weet.

Het korte antwoord

• Werd je op of na 1 januari 2022 inburgeringsplichtig? Dan geldt de Wet inburgering 2021. Daarin is B1 de norm.
• Werd je vóór 1 januari 2022 inburgeringsplichtig? Dan geldt de oude wet, de Wet inburgering 2013. Je doet dan het inburgeringsexamen op A2.
• Wil je naturaliseren of een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd? Dan is A2 nu de eis.

Welk niveau hoort bij welke situatie?

Jouw situatie	Niveau	Wat je doet
Wet 2021, B1-route	B1	Staatsexamen NT2 (het programma uit je PIP, meestal Programma I) en KNM, plus de participatieverklaring (PVT) en de MAP bij de gemeente
Wet 2021, B1-route na afschalen	A2 voor een of meer taalonderdelen	Die taalonderdelen op A2; de andere onderdelen blijven zoals in je PIP
Wet 2021, onderwijsroute	B1 of B2	Een taalschakeltraject naar mbo, hbo of universiteit, met taalexamens op B1 of B2, KNM en de PVT (geen MAP)
Wet 2021, zelfredzaamheidsroute (Z-route)	Leren tot ongeveer A1	Geen verplicht taalexamen (A2-examens mogen wel), de PVT en de MAP, een eindgesprek en een certificaat (geen diploma)
Oude wet (inburgeringsplichtig vóór 2022)	A2	Inburgeringsexamen A2 en KNM, plus afhankelijk van je situatie de ONA of MAP en de PVT
Naturalisatie (nu)	A2	Inburgeringsexamen op minimaal A2, of een vrijstelling, bijvoorbeeld met een diploma Staatsexamen NT2 I of II
Verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd	A2	Inburgeringsexamen op minimaal A2, of een vrijstelling of ontheffing

De B1-route: B1 is de norm

Onder de Wet inburgering 2021 krijg je eerst een brief van DUO. Daarna volgt een brede intake bij de gemeente, met een leerbaarheidstoets. Samen maak je een persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP). Daarin staan je leerroute en je examens.

Er zijn drie leerroutes: de B1-route, de onderwijsroute en de Z-route (zie de tabel). De meeste inburgeraars volgen de B1-route. De taalexamens in die route zijn het Staatsexamen NT2: Lezen, Luisteren, Schrijven en Spreken. In je PIP staat welk programma je doet: Programma I (B1) of Programma II (B2). Daarnaast doe je het KNM-examen en rond je de PVT en de MAP af bij je gemeente.

Van B1 naar A2: afschalen

Lukt B1 niet? Dan kan de gemeente besluiten dat je een of meer taalonderdelen op A2 doet. Dat heet afschalen. Daarvoor gelden voorwaarden:

• je hebt minstens 600 cursusuren NT2 gevolgd bij een erkende school (alfabetisering telt mee);
• je hebt je voldoende ingespannen;
• de gemeente beslist: je kiest het niet zelf;
• het kan voor alle taalonderdelen of voor een deel ervan.

Let op twee dingen:

• 600 uur is een grens, geen voorspelling. Het is het minimum om te mogen afschalen. Het zegt niet hoe lang jij over B1 doet.
• Afschalen is geen ontheffing. Je doet die onderdelen nog steeds, alleen op A2.

De oude wet: examen op A2

Werd je vóór 1 januari 2022 inburgeringsplichtig? Dan geldt de Wet inburgering 2013. Die wet is nog steeds van belang, bijvoorbeeld voor trajecten die zijn verlengd of die na een boete nog lopen.

Onder de oude wet doe je het inburgeringsexamen op minimaal A2: Lezen, Luisteren, Schrijven en Spreken, en KNM. Afhankelijk van wanneer je inburgeringsplichtig werd, horen daar ook bij:

• de ONA (Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt), als je op of na 1 januari 2015 inburgeringsplichtig werd. Sinds juli 2025 mag de MAP de ONA soms vervangen;
• de PVT, als je op of na 1 oktober 2017 inburgeringsplichtig werd.

Naturalisatie en verblijfsvergunning: nu A2

Voor naturalisatie (Nederlander worden) moet je nu het inburgeringsexamen op minimaal niveau A2 hebben gehaald. Je bent onder meer vrijgesteld met:

• een diploma Staatsexamen NT2 Programma I of II;
• een inburgeringsdiploma (wet 2013 of wet 2021) op minimaal A2.

Let op: met alleen het certificaat van de Z-route kun je niet naturaliseren. Met een ontheffing wegens bijzondere individuele omstandigheden (BIO) ook niet.

Wat is er aangekondigd? Het kabinet wil de taaleis voor naturalisatie verhogen naar B1. Dat staat in een concept-besluit, maar het is nog niet ingevoerd en er is geen datum bekend. Kijk voor je aanvraag altijd op de website van de IND: daar staat wat op dat moment geldt.

Voor een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd geldt ook: het inburgeringsexamen op minimaal A2, of een vrijstelling of ontheffing. Hier geeft het certificaat van de Z-route wél vrijstelling.

Hoef je niet in te burgeren, bijvoorbeeld omdat je hier als kennismigrant of student bent? Dan kun je vrijwillig inburgeren. Je doet dan het inburgeringsexamen op A2.

Wat betekent een diploma Staatsexamen NT2?

• Programma I is ongeveer B1: voor werk of een mbo-opleiding op niveau 3 of 4. Programma II is ongeveer B2: voor werk of studie op hbo- of universitair niveau.
• B1-route (wet 2021): de taalexamens zijn het Staatsexamen NT2. Onderdelen die je al hebt gehaald op het niveau uit je PIP of hoger, tellen automatisch mee.
• Oude wet (2013): gehaalde onderdelen geven vrijstelling voor die onderdelen. Die vrijstelling moet je wel zelf aanvragen.
• Naturalisatie: met een diploma Programma I of II ben je vrijgesteld.
• Het diploma krijg je pas als je alle 4 onderdelen hebt gehaald. Het diploma en de certificaten blijven onbeperkt geldig.

Zo weet je zeker wat voor jou geldt

1. Je brief van DUO. Daarin staat dat je moet inburgeren.
2. Je PIP. Dit plan hoort bij de wet van 2021. Er staat in welke leerroute je volgt en welke examens je doet.
3. Mijn Inburgering. Log in met DigiD en bekijk wat jij moet doen.
4. De route-finder. Beantwoord een paar vragen in de route-finder en zie welk examen bij jouw situatie past.
5. Naturalisatie of een verblijfsvergunning? Kijk op de website van de IND.

Geen juridisch advies

Deze gids legt de regels in het kort uit. Het is geen juridisch advies en geen advies over immigratie. Elke situatie is anders en de regels kunnen veranderen. Twijfel je? Vraag het DUO of je gemeente.