# Studeren in het Nederlands: welke taaleis geldt?

> Welk niveau Nederlands vraagt een mbo-, hbo- of universitaire opleiding? NT2 I of II, colloquium doctum en tips om op tijd klaar te zijn.

Gepubliceerd op 2026-09-24, voor het laatst gecontroleerd met officiële bronnen op 2026-09-24.
URL: https://taalpro.nl/gidsen/studeren-in-het-nederlands/

## In het kort

- Voor mbo niveau 3 of 4 vragen scholen meestal het Staatsexamen NT2 Programma I (B1); hogescholen en universiteiten vragen studenten met een buitenlands diploma meestal Programma II (B2).
- Je hoeft niet eerst Programma I te doen: met genoeg niveau kun je direct het Staatsexamen NT2 Programma II doen.
- Zonder het vereiste vooropleidingsdiploma kun je vanaf 21 jaar vaak een colloquium doctum doen: een toelatingsonderzoek van de hogeschool of universiteit zelf, dat ook je Nederlands toetst.
- Reken terug vanaf de deadline van je opleiding: aanmelden voor het Staatsexamen NT2 kan tot 3 weken van tevoren, de uitslag komt 3 tot 7 weken na het examen en een herkansing kan pas na de uitslag.

Wil je een opleiding volgen die in het Nederlands wordt gegeven? Dan vraagt de school bijna altijd een bewijs dat je Nederlands goed genoeg is. Welk niveau dat is, hangt af van het soort opleiding.

## Mbo: meestal Staatsexamen NT2 I (B1)

Voor een mbo-opleiding op **niveau 3 of 4** vragen scholen meestal het **Staatsexamen NT2 Programma I**. De school bepaalt zelf de precieze eis, dus kijk op de website van je opleiding of vraag het de toelatingscommissie.

## Hbo en universiteit: meestal Staatsexamen NT2 II (B2)

Hogescholen en universiteiten mogen van studenten met een **buitenlands diploma** een bewijs van voldoende Nederlands vragen. Meestal is dat het **Staatsexamen NT2 Programma II**. Sommige instellingen accepteren ook andere certificaten; dat verschilt per school.

Je hoeft niet eerst Programma I te doen: met genoeg niveau kun je direct Programma II doen.

## Geen diploma? Dan misschien een colloquium doctum

Heb je niet het vereiste vooropleidingsdiploma en ben je **21 jaar of ouder**? Dan kun je vaak een **colloquium doctum** doen: een toelatingsonderzoek van de hogeschool of universiteit zelf. Een commissie toetst dan of je geschikt bent voor de opleiding en of je genoeg Nederlands kent. De eisen verschillen per instelling.

## Zorgberoepen met een BIG-registratie

Wil je met een buitenlands diploma werken in de zorg met een BIG-registratie? Dan gelden eigen taaleisen: **B1** voor mbo-beroepen (zoals verpleegkundige), **B2** voor hbo-beroepen (zoals fysiotherapeut) en **hoger dan B2** voor artsen, tandartsen en apothekers. Het certificaat mag maximaal 2 jaar oud zijn.

## Op tijd klaar voor je opleiding

- **Check de deadline.** Opleidingen hebben een uiterste datum om je diploma in te leveren. Reken terug: aanmelden voor het Staatsexamen kan tot 3 weken van tevoren, de uitslag komt 3 tot 7 weken na het examen en een herkansing kan pas na de uitslag.
- **Plan ruim.** Programma II zit vaak snel vol. Bekijk de [examendata](https://taalpro.nl/examendata/) en meld je op tijd aan.
- **Weet waar je staat.** Doe de [gratis niveautest](https://taalpro.nl/niveautest/). Van B1 naar B2 kost meestal meerdere maanden gericht oefenen.

In de [B2-cursus](https://taalpro.nl/cursussen/b2-staatsexamen-nt2-programma-2/) van TaalPro werk je gericht naar het Staatsexamen NT2 II, met uitleg in het Farsi, Dari of Engels als dat nodig is.

## Bronnen

- Staatsexamens NT2: https://www.staatsexamensnt2.nl/over-het-staatsexamen-nt2/hoe-gebruik-je-het-diploma
- Overheid.nl (wetten): https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005682&hoofdstuk=7&titeldeel=2&paragraaf=1&artikel=7.29
- Universiteit van Amsterdam: https://www.uva.nl/programmas/bachelors/rechtsgeleerdheid/toelating-en-inschrijven/toelating-en-inschrijven.html
- BIG-register: https://www.bigregister.nl/buitenlands-diploma/procedures/verklaring-vakbekwaamheid/nederlandse-taalvaardigheid

---

Bron: TaalPro, online taalinstituut voor Nederlands als tweede taal (https://taalpro.nl/gidsen/studeren-in-het-nederlands/). Regels kunnen veranderen: de officiële websites (DUO, IND, CvTE) zijn altijd leidend.